فشار خون پس از زایمان؛ پره‌اکلامپسی می‌تواند بعد از تولد شروع شود
- مجله ماه بانو
- آموزش سلامت زنان
- فشار خون پس از زایمان
- پره اکلامپسی پس از زایمان
- سردرد بعد زایمان
- علائم خطر مادر
- فشار خون بالا
پس از تولد، توجه خانواده طبیعی است که به نوزاد معطوف شود؛ اما خطرهای مادری پایان نیافته‌اند. فشار خون می‌تواند در روزهای پس از زایمان بالا برود و پره‌اکلامپسی حتی در فردی که دوران بارداری فشار طبیعی داشته آغاز شود. شناخت نشانه‌ها و داشتن مسیر مراجعه، بخشی از ترخیص ایمن است.
نکته‌های اصلی
- سردرد شدید و ماندگار پس از زایمان را فقط به کم‌خوابی نسبت ندهید.
- فشار ۱۶۰/۱۱۰ یا بالاتر وضعیت اورژانسی است.
- اختلال دید، درد قسمت بالای راست شکم و تنگی نفس هشدارند.
- داروهای فشار خون سازگار با شیردهی وجود دارند؛ درمان را عقب نیندازید.
چه زمانی رخ می‌دهد؟
بیشترین موارد در روزهای نخست رخ می‌دهند، اما خطر تا چند هفته پس از زایمان ادامه دارد. سابقه پره‌اکلامپسی، فشار مزمن، بارداری چندقلویی و بعضی بیماری‌ها ریسک را بالا می‌برند، ولی نبود عامل خطر آن را رد نمی‌کند. سردرد پس از بی‌حسی نخاعی نیز علت دیگری است و باید از سردرد فشار خون افتراق داده شود.
اندازه‌گیری درست فشار
پنج دقیقه آرام بنشینید، پاها روی زمین و بازو هم‌سطح قلب باشد. کاف مناسب دور بازو و دستگاه معتبر مهم است. پس از عدد بالا، طبق برنامه درمانی دوباره اندازه بگیرید؛ اما در فشار بسیار بالا یا علامت شدید منتظر تکرارهای طولانی نمانید. زمان و عددها را ثبت کنید.
ارزیابی و درمان
تیم درمان فشار، علائم عصبی و تنفسی و آزمایش‌های خون و ادرار را بررسی می‌کند. داروی پایین‌آورنده فشار و در موارد شدید منیزیم برای پیشگیری از تشنج ممکن است لازم شود. درمان به معنی قطع خودکار شیردهی نیست. دارو را با بهترشدن یک عدد خودسرانه قطع نکنید.
پیگیری بلندمدت
اختلال فشار خون بارداری با خطر بالاتر بیماری قلبی و سکته در آینده مرتبط است. پس از عبور از دوره حاد، فشار، چربی، قند و سبک زندگی باید در مراقبت عمومی ثبت شود. این سابقه را در ویزیت‌های آینده همیشه اعلام کنید.
نشانه‌هایی که نباید منتظر بمانند
- فشار ۱۶۰/۱۱۰ یا بالاتر
- سردرد شدید، اختلال دید یا گیجی
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه
- درد بالای شکم، تشنج یا تورم ناگهانی شدید
پرسش‌های رایج
اگر بارداری فشارم طبیعی بود باز هم ممکن است؟
بله. پره‌اکلامپسی پس از زایمان می‌تواند نخستین بار بعد از تولد ظاهر شود.
ورم پا همیشه خطرناک است؟
ورم دوطرفه خفیف شایع است؛ ورم یک‌طرفه دردناک یا همراه تنگی نفس اورژانسی است.
داروی فشار شیر را خراب می‌کند؟
چند داروی رایج با شیردهی سازگارند؛ انتخاب را پزشک انجام می‌دهد.
تولد نوزاد پایان خطر نیست
پره‌اکلامپسی می‌تواند پس از زایمان و حتی در فردی بدون فشار خون قبلی ظاهر شود. سردرد شدید ماندگار، تغییر دید، درد بالای شکم، تنگی نفس یا تورم ناگهانی باید جدی گرفته شود. علائم هشدار مادر در ماه‌های پس از زایمان هم اهمیت دارند، هرچند زمان‌بندی علت‌ها متفاوت است. هنگام مراجعه حتماً بگویید اخیراً زایمان کرده‌اید؛ این اطلاعات می‌تواند مسیر ارزیابی را تغییر دهد. حال عمومی بد را به خستگی معمول نسبت ندهید.
اندازه‌گیری فشار با دستور روشن
از تیم مراقبت روش، تعداد اندازه‌گیری و آستانه تماس را بخواهید. در بارداری یا پس از زایمان، فشار سیستولیک ۱۶۰ یا بالاتر یا دیاستولیک ۱۱۰ یا بالاتر در محدوده شدید است و به اقدام فوری نیاز دارد؛ برای روز بعد یا پیام دیرهنگام منتظر نمانید. اگر علائم شدید دارید، عدد ظاهراً طبیعی نباید مراجعه را عقب بیندازد. کاف نامناسب و اندازه‌گیری بدون استراحت خطا می‌سازد، اما تکرار بی‌پایان برای رسیدن به عدد خوب هم راه ایمن نیست.
پس از ترخیص، مسئولیت‌ها را تقسیم کنیم
نام دارو، زمان مصرف، سازگاری با شیردهی و تاریخ بازبینی را بنویسید. داروی فشار را با یک عدد خوب خودسرانه قطع نکنید. یک همراه می‌تواند در ثبت فشار، مراقبت نوزاد و رفت‌وآمد کمک کند. سابقه پره‌اکلامپسی را برای ویزیت‌های سال‌های بعد نیز نگه دارید، چون در مرور خطر قلبی اهمیت دارد. پیگیری کوتاه‌مدت برای فشار و مراقبت بلندمدت دو کار مرتبط‌اند؛ بهترشدن علامت به معنی لغو برنامه بعدی نیست.
برنامه عملی برای پیگیری
پرسش‌های تکمیلی
فشار بارداری‌ام طبیعی بود؛ پس خطر ندارم؟
خیر. پره‌اکلامپسی پس از زایمان می‌تواند بدون سابقه قبلی رخ دهد.
منابع و مطالعه بیشتر
منابع برای بررسی شواهد و مطالعه بیشتر؛ توصیه‌های کشورها و دسترسی محلی ممکن است متفاوت باشند.
خدمات ماه بانو برای ادامه همین موضوع
مطلب آموزشی است. برای پیگیری شخصی، یکی از خدمات اپ را باز کنید.
مادر و کودکمراقبت بارداری، پس از زایمان و کودک در یک مسیر.
تحلیل آزمایشآزمایش‌های بارداری و تصویربرداری را تفسیر اولیه کنید.
سلامت تخمدانعلائم تخمدان را کنار پرونده بارداری ببینید.